تنگه هرمز؛ شاهراهی فراتر از انرژی، ضامن امنیت غذایی و کشاورزی جهان

پایگاه خبری سروش تهران – در حالی که تنگه هرمز همواره به‌عنوان مهم‌ترین گذرگاه انتقال نفت و گاز جهان شناخته می‌شود، کارشناسان حوزه کشاورزی و تجارت بین‌الملل معتقدند اهمیت این آبراه راهبردی تنها به بازار انرژی محدود نیست و هرگونه اختلال در آن می‌تواند امنیت غذایی، تجارت نهاده‌های کشاورزی و زنجیره تأمین محصولات اساسی را در سطح جهان تحت تأثیر قرار دهد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از صادرات کودهای شیمیایی، به‌ویژه کودهای نیتروژنی تولیدشده در کشورهای حاشیه خلیج فارس، از مسیر تنگه هرمز به بازارهای جهانی منتقل می‌شود. این نهاده‌ها یکی از ارکان اصلی تولید محصولات کشاورزی هستند و افزایش هزینه یا اختلال در حمل‌ونقل آن‌ها، به‌طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده تولید غذا اثر می‌گذارد.

کارشناسان اقتصادی معتقدند هرگونه تنش در این مسیر دریایی، علاوه بر افزایش هزینه بیمه کشتی‌ها و حمل‌ونقل دریایی، موجب رشد هزینه تأمین انرژی و در نهایت افزایش قیمت غلات، خوراک دام، دانه‌های روغنی و سایر کالاهای اساسی خواهد شد؛ موضوعی که بیش از همه کشورهای وابسته به واردات مواد غذایی را تحت فشار قرار می‌دهد.

برآوردهای مؤسسات بین‌المللی نیز از تأثیرپذیری ناوگان حمل‌ونقل دریایی در منطقه حکایت دارد. افزایش ریسک‌های امنیتی باعث شده بخشی از کشتی‌های تجاری با تأخیر در تردد یا تغییر مسیر مواجه شوند؛ روندی که زنجیره تأمین جهانی را با هزینه‌های مضاعف روبه‌رو کرده است.

در این میان، بازار جهانی کودهای شیمیایی نیز به شدت نسبت به تحولات تنگه هرمز حساس است. کشورهای حوزه خلیج فارس از تولیدکنندگان اصلی اوره و سایر کودهای نیتروژنی در جهان به شمار می‌روند و هرگونه محدودیت در صادرات این محصولات می‌تواند به افزایش قیمت نهاده‌های کشاورزی و کاهش بهره‌وری تولید در بسیاری از کشورها منجر شود.

تحلیلگران حوزه کشاورزی هشدار می‌دهند تداوم بی‌ثباتی در این منطقه، علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید، ممکن است الگوی کشت در برخی کشورها را نیز تغییر دهد؛ زیرا افزایش قیمت سوخت، کود و حمل‌ونقل، تصمیم‌گیری کشاورزان برای کشت محصولات مختلف را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

به باور کارشناسان، تنگه هرمز امروز تنها یک گذرگاه راهبردی برای انتقال انرژی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین حلقه‌های زنجیره امنیت غذایی جهان محسوب می‌شود. از این رو، حفظ امنیت و پایداری این مسیر دریایی، نه‌تنها برای اقتصاد منطقه، بلکه برای ثبات بازارهای جهانی غذا، کشاورزی و تجارت بین‌المللی اهمیت ویژه‌ای دارد.

رامین محمدی ارانی