پایگاه خبری سروش تهران، با تشدید ناترازی برق و افزایش ضرورت مدیریت مصرف، کنتورهای هوشمند به یکی از ابزارهای مهم صنعت برق برای کنترل مصرف، شناسایی الگوهای غیرعادی و کاهش فشار بر شبکه تبدیل شده‌اند؛ به‌طوری که تاکنون بیش از ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار کنتور هوشمند در کشور نصب شده است.
حامد احمدی، مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی شبکه توزیع توانیر، با تشریح قابلیت‌های این کنتورها گفت: برخلاف کنتورهای نسل قدیم، کنتورهای هوشمند امکان جمع‌آوری و ارسال اطلاعات از راه دور را دارند و بر اساس الگوریتم‌های از پیش تعیین‌شده می‌توانند در برخی شرایط به‌صورت خودکار تصمیم‌گیری کنند.
کنتور هوشمند چگونه مصرف را کنترل می‌کند؟
یکی از قابلیت‌های مهم این کنتورها، مدیریت مصرف در ساعات مختلف و محدودسازی مصرف مشترکان بدمصرف است.
در صورتی که مصرف یک مشترک از حدود تعیین‌شده عبور کند، کنتور هوشمند می‌تواند این وضعیت را شناسایی و بر اساس برنامه‌های تعیین‌شده نسبت به محدودسازی مصرف اقدام کند. اطلاعات مربوط به این فرآیند نیز به مراکز ۱۲۱ ارسال می‌شود تا مشترک بتواند علت محدودسازی را پیگیری کند.
هدف از اجرای این طرح، مدیریت مصرف در ساعات اوج بار و کاهش فشار بر شبکه برق عنوان شده است.
ردگیری مصرف غیرعادی و استخراج رمزارز
کنتورهای هوشمند تنها برای اندازه‌گیری مصرف طراحی نشده‌اند و قابلیت تحلیل رفتار مصرف‌کنندگان را نیز دارند.
به گفته احمدی، در حوزه شناسایی مصرف مرتبط با استخراج غیرمجاز رمزارز، ۱۷ پارامتر به‌صورت همزمان مورد بررسی قرار می‌گیرد و تغییرات غیرعادی در الگوی مصرف می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای برای بررسی بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین این کنتورها قابلیت شناسایی برخی دستکاری‌ها، تغییر در سیم‌بندی و تلاش برای دور زدن مسیر کنتور را دارند و در صورت مشاهده رفتار مشکوک، هشدار صادر می‌کنند.
بیش از ۷.۳ میلیون کنتور هوشمند در کشور
بر اساس اعلام توانیر، تاکنون بیش از ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار کنتور هوشمند در کشور نصب شده است.
از این تعداد، بیش از ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار کنتور مربوط به مشترکان خانگی و بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار کنتور مربوط به مشترکان تجاری است.
همچنین بیش از ۲۵۰ هزار کنتور هوشمند برای مشترکان صنعتی نصب شده و تقریباً تمام مشترکان صنعتی دیماندی تحت پوشش این طرح قرار گرفته‌اند.
تمام چاه‌های کشاورزی نیز به کنتور هوشمند مجهز شده‌اند و مشترکان اداری و عمومی نیز در برنامه هوشمندسازی قرار دارند.
تعویض کنتور قدیمی هزینه دارد؟
یکی از نکات مهم برای مشترکان این است که طبق اعلام توانیر، تعویض کنتور قدیمی با کنتور هوشمند برای مشترکانی که از قبل دارای انشعاب هستند، هزینه‌ای ندارد.
البته در صورت درخواست انشعاب جدید، هزینه‌های مربوط به ایجاد انشعاب طبق روال قانونی بر عهده متقاضی خواهد بود.
توانیر همچنین تأکید کرده است که نصب کنتور هوشمند به‌خودی‌خود باعث افزایش تعرفه برق نمی‌شود و نرخ تعرفه در کنتورهای هوشمند و دیجیتال یکسان است.
کنتور هوشمند می‌تواند هزینه برق را هم کاهش دهد
کنتورهای هوشمند با فراهم کردن امکان محاسبه مصرف بر اساس زمان، به مشترکان اجازه می‌دهند مصرف خود را از ساعات اوج بار به زمان‌های کم‌مصرف منتقل کنند.
این قابلیت به‌ویژه برای مشترکانی که هنوز از کنتورهای مکانیکی استفاده می‌کنند اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا کنتورهای هوشمند امکان بهره‌گیری دقیق‌تر از تعرفه‌های زمانی و مدیریت مصرف را فراهم می‌کنند.
هدف نهایی؛ کاهش خاموشی‌ها
به گفته مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی توانیر، هدف از توسعه کنتورهای هوشمند صرفاً کنترل مشترکان نیست، بلکه مدیریت هوشمند مصرف در سطح شبکه است.
هرچه تعداد کنتورهای هوشمند افزایش یابد، امکان مدیریت جمعی مصرف و جلوگیری از افزایش فشار در ساعات اوج بار بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند به کاهش نیاز به اعمال خاموشی‌های گسترده کمک کند.
مشترکانی که تمایل به نصب کنتور هوشمند دارند نیز می‌توانند درخواست خود را از طریق شرکت‌های توزیع نیروی برق پیگیری کنند تا بر اساس برنامه زمان‌بندی و اولویت‌های تعیین‌شده، فرآیند نصب انجام شود.
