پایگاه خبری سروش تهران، معاون آموزشی وزارت علوم با تأکید بر ضرورت بازنگری در رشته‌ها و برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها گفت: وزارت علوم امکان بازنگری و به‌روزرسانی تمامی حدود ۳۲۰۰ برنامه درسی موجود را در ستاد این وزارتخانه ندارد و دانشگاه‌ها باید با استفاده از اختیارات خود، متناسب با تحولات فناوری، نیازهای جامعه و تغییرات بازار کار، نسبت به اصلاح و بازنگری رشته‌های تحصیلی اقدام کنند.
دکتر ابوالفضل واحدی درباره مباحث مطرح‌شده پیرامون حذف برخی رشته‌های دانشگاهی و اظهارات مربوط به کاهش نیاز جامعه به بخشی از رشته‌های موجود، اظهار کرد: درباره اعداد و ارقام مطرح‌شده نمی‌توانم اظهارنظر مشخصی داشته باشم، اما واقعیت این است که تغییر و تحولات پیرامونی باعث خواهد شد بسیاری از رشته‌های دانشگاهی در سال‌های آینده دستخوش تغییر شوند.
وی افزود: برآوردهای بین‌المللی نشان می‌دهد که طی ۱۰ سال آینده ممکن است تعداد قابل توجهی از رشته‌ها و مشاغل با شرایط فعلی دیگر مورد نیاز نباشند یا ماهیت آنها تغییر کند. ورود و گسترش فناوری‌های جدید، به‌ویژه هوش مصنوعی، نیز در این روند تأثیر قابل توجهی خواهد داشت.
معاون آموزشی وزارت علوم با هشدار نسبت به پیامدهای بی‌توجهی به این تحولات ادامه داد: اگر در برابر این تغییرات منفعل باشیم و برای اصلاح ساختار آموزشی اقدام نکنیم، به‌تدریج فاصله و گسستی میان واقعیت‌های بازار کار، نیازهای اجتماعی، تحولات فناوری و آنچه در محیط پیرامونی کشور اتفاق می‌افتد، ایجاد خواهد شد.
دانشگاه‌ها مسئول بازنگری رشته‌های خود می‌شوند
واحدی با اشاره به برنامه وزارت علوم برای واگذاری نقش پررنگ‌تر به دانشگاه‌ها در فرآیند اصلاح رشته‌ها و برنامه‌های آموزشی گفت: در این زمینه با دانشگاه‌ها صحبت کرده‌ایم و قرار است اختیار بیشتری در اختیار آنها قرار گیرد تا از ظرفیت‌ها و اختیارات قانونی خود برای بازنگری رشته‌ها و برنامه‌های درسی استفاده کنند.
وی افزود: اگر قرار باشد تمام رشته‌ها و برنامه‌های درسی از سوی ستاد وزارت علوم مورد بازنگری قرار گیرد، طبیعتاً نیروی انسانی و امکانات لازم برای انجام چنین حجم گسترده‌ای از کار در وزارتخانه وجود ندارد. بنابراین دانشگاه‌ها باید در این زمینه نقش اصلی را ایفا کنند.
معاون آموزشی وزارت علوم تصریح کرد: دانشگاه‌ها بهترین بستر برای بازنگری رشته‌ها و برنامه‌های درسی هستند؛ البته این فرآیند باید بر اساس یک‌سری ملاحظات، الزامات و چارچوب‌های مشخص انجام شود و دانشگاه‌ها در برنامه‌ریزی‌های خود این موارد را مدنظر قرار دهند.
سرنوشت ۳۲۰۰ برنامه درسی چه می‌شود؟
واحدی با اشاره به تعداد بالای برنامه‌های درسی موجود در دانشگاه‌های کشور گفت: حدود ۳۲۰۰ برنامه درسی در نظام آموزش عالی وجود دارد و اگر قرار باشد تمام این برنامه‌ها در ستاد وزارت علوم بازنگری شوند، وزارتخانه عملاً امکان و ظرفیت لازم برای انجام این کار را نخواهد داشت.
وی تأکید کرد: دانشگاه‌ها باید متناسب با تغییرات فناوری، نیازهای مخاطبان، تحولات اجتماعی و نیازهای واقعی جامعه، تغییرات لازم را در برنامه‌های آموزشی خود ایجاد کنند. به همین دلیل، موتور محرک تحول در رشته‌ها و برنامه‌های درسی باید خود دانشگاه‌ها باشند.
آیا برخی گروه‌های آموزشی تعطیل می‌شوند؟
معاون آموزشی وزارت علوم درباره احتمال تعطیلی برخی گروه‌های آموزشی در نتیجه بازنگری رشته‌ها نیز گفت: اگر قرار باشد برخی گروه‌های آموزشی تعطیل یا با یکدیگر ادغام شوند، طبیعی است که در داخل دانشگاه‌ها نسبت به چنین تصمیماتی مقاومت‌هایی وجود داشته باشد و در این شرایط ممکن است لازم باشد بخشی از تصمیمات از سطح بالاتر اتخاذ شود.
با این حال، واحدی تأکید کرد که تغییر ساختار آموزش عالی و گروه‌های آموزشی نمی‌تواند به شکل ناگهانی انجام شود.
وی توضیح داد: دانشگاه یک زیست‌بوم است. وقتی از یک گروه آموزشی صحبت می‌کنیم، با مجموعه‌ای از اعضای هیئت علمی، دانشجویان و ساختارهای آموزشی مواجه هستیم. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که یک گروه آموزشی به صورت یکباره حذف شود و همه مسائل آن نیز حل‌وفصل شود.
تغییرات دانشگاه‌ها تدریجی خواهد بود
معاون آموزشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: تغییرات در این حوزه باید به‌تدریج اتفاق بیفتد و دانشگاه‌ها باید به مرور جهت‌گیری برنامه‌های آموزشی خود را به سمت نیازهای جدید جامعه، بازار کار و فناوری‌های نوین تغییر دهند.
واحدی در پایان تأکید کرد: تغییرات اصلی باید در خود دانشگاه‌ها شکل بگیرد و دانشگاه‌ها لازم است با توجه به تحولات فناوری و نیازهای جامعه، ساختار آموزشی و برنامه‌های درسی خود را با شرایط جدید همراه کنند.
بر این اساس، سیاست جدید وزارت علوم را می‌توان حرکت از بازنگری متمرکز در ستاد وزارتخانه به سمت بازنگری دانشگاه‌محور دانست؛ رویکردی که در صورت اجرای صحیح می‌تواند مسیر اصلاح رشته‌های دانشگاهی را با سرعت بیشتری با تحولات بازار کار و فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی هماهنگ کند.
