پایگاه خبری سروش تهران، یک فعال فرهنگی حوزه جمعیت و خانواده با هشدار نسبت به کاهش نرخ باروری و افزایش میانگین سنی جمعیت کشور گفت: مسئله اصلی ایران دیگر صرفاً تعداد جمعیت نیست، بلکه ساختار سنی و سرعت حرکت جامعه به سمت سالمندی است.
حسین مروتی، فعال فرهنگی حوزه جمعیت و خانواده، در گفت‌وگو با مهر با اشاره به عبور جمعیت ایران از ۸۷ میلیون نفر اظهار کرد: این عدد به‌تنهایی نمی‌تواند نشانه مثبت یا منفی بودن وضعیت جمعیتی کشور باشد و نگرانی اصلی، کاهش نرخ رشد جمعیت و افت باروری است.
وی با بیان اینکه ایران در حال تجربه افزایش سریع میانگین سنی جمعیت است، افزود: در حال حاضر از هر ۱۰ ایرانی یک نفر بالای ۶۰ سال سن دارد، اما پیش‌بینی می‌شود تنها طی دو تا سه دهه آینده این نسبت به یک سالمند از هر چهار ایرانی برسد.
مروتی سرعت سالمندی ایران را یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های آینده کشور دانست و گفت این روند در حالی رخ می‌دهد که ایران هنوز به سطح مطلوب توسعه اقتصادی نرسیده است. به گفته وی، پیر شدن جمعیت می‌تواند فشار قابل توجهی بر اقتصاد، نظام رفاهی و صندوق‌های بازنشستگی وارد کند.
کاهش جمعیت شاغل و افزایش فشار بر صندوق‌های بازنشستگی
این فعال حوزه جمعیت با اشاره به پیامدهای اقتصادی سالمندی اظهار کرد: با افزایش تعداد سالمندان و کاهش جمعیت در سن کار، نسبت شاغلان به مستمری‌بگیران تغییر خواهد کرد و منابع صندوق‌های بازنشستگی با فشار بیشتری مواجه می‌شود.
وی افزود: خروج تدریجی جمعیت جوان از سن کار می‌تواند به کاهش تولید و کند شدن رشد اقتصادی منجر شود. همچنین با افزایش جمعیت سالمند، بخش بیشتری از منابع کشور باید صرف خدمات حمایتی، درمانی و رفاهی شود.
مروتی تأکید کرد که پیشگیری از سالمندی شدید جمعیت نسبت به مواجهه با پیامدهای آن در آینده، راهکار کم‌هزینه‌تری است و افزایش موالید می‌تواند سرعت این روند را کاهش دهد.
اقتصاد تنها عامل کاهش فرزندآوری نیست
این فعال فرهنگی در پاسخ به این پرسش که آیا مشکلات اقتصادی مهم‌ترین دلیل کاهش فرزندآوری در ایران است، گفت: اقتصاد قطعاً یکی از عوامل مؤثر است، اما نمی‌توان تمام مسئله جمعیت را به شرایط اقتصادی نسبت داد.
وی با اشاره به وضعیت باروری در برخی کشورهای ثروتمند افزود: حتی در کشورهایی با رفاه اقتصادی و حمایت‌های اجتماعی گسترده نیز نرخ باروری پایین است؛ بنابراین رفع مشکلات اقتصادی اگرچه ضروری است، اما به‌تنهایی نمی‌تواند بحران جمعیتی را حل کند.
مروتی ریشه اصلی کاهش فرزندآوری را بیشتر در تغییرات فرهنگی و الگوی مطلوب فرزندآوری دانست و گفت بخش قابل توجهی از خانواده‌ها الگوی یک یا دو فرزند را به عنوان تعداد ایده‌آل فرزند پذیرفته‌اند.
مشوق‌های اقتصادی بخشی از سیاست فرهنگی است
وی با تأکید بر ضرورت حمایت از خانواده‌هایی که تمایل به فرزندآوری بیشتر دارند، اظهار کرد: سیاست‌های حمایتی اقتصادی فقط یک اقدام مالی نیست، بلکه می‌تواند بر نگرش خانواده‌ها نسبت به فرزندآوری نیز اثر بگذارد.
به گفته مروتی، حمایت از خانواده، کاهش هزینه‌های فرزندآوری و ایجاد اطمینان نسبت به آینده می‌تواند در کنار اقدامات فرهنگی، به تغییر نگرش جامعه کمک کند.
اجرای قانون جوانی جمعیت؛ راهکار اصلی
مروتی در جمع‌بندی راهکارهای مقابله با بحران جمعیتی کشور گفت: مهم‌ترین اقدام، اجرای کامل و دقیق قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است.
وی تأکید کرد که ایران فرصت زیادی برای نادیده گرفتن روند کاهش باروری و افزایش سالمندی ندارد و تصمیم‌های امروز در حوزه جمعیت، آثار خود را طی چند دهه آینده در اقتصاد، بازار کار، نظام بازنشستگی و ساختار اجتماعی کشور نشان خواهد داد.
بررسی روندهای جمعیتی را از آن جهت مهم می‌داند که پیامدهای تغییر ساختار سنی جامعه، محدود به حوزه جمعیت نیست و می‌تواند آینده بازار کار، اقتصاد و نظام رفاهی کشور را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
